DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> گـُوبـــاره <$BlogRSDUrl$>

گـُوبـــاره
 

Thursday, November 30, 2006


گــــــــوباره 10 


کيمــــــيای عشق

علت عاشق ز علت ها جداست
عشق اسطرلاب اسرار خداست
(مولوی)

عشق، يکی از شگفت انگيزترين پديده های هستی ست. اين شگفتی در زيست شناسی، چيستان بزرگی نيز هست. چيستان از آنرو که انسانی که هماره در پی ماندگاری و خويشتنخواهی ست، بهنگام عاشقی يکباره معشقوق را بجای خود می گذارد و درزمان بيداری، بی هيچ گسست در انديشه اوست.

انسان به گوهر جانوری خودکامه و خويشتنخواه است و اگر از هنگام زاده شدن، سال ها آموزش و پرورش فرهنگی و اجتماعی نبيند و راه و رسم همزيستی با ديگران را نياموزد، خودبخود زينده ای ددمنش و خودمداربار می آيد. نيکی و پاکی و مردمداری و مهربانی و گذشت، همه فرهنگی و آموختنی و انسانی ست و هم از اينروست که مراد از انسان در سراسر تاريخ، انسانيت وی بوده است.1 اکنون با چشمداشت به اين همه، پرسش اين است که چرا جانوری جنگلی - نهاد و درنده خو، در اوان عاشقی به ناگاه خود را بدست فراموشی می سپارد و دل و جان در گروی يار می نهد و همه او می شود؟

اين پرسش سبب شده است که برآيش شناسان، عشق را يکی از رفتارهای پايدار برآيشی 2 بدانند و در پی بنيادهای زيست ساختی آن در مغز انسان برآيند. پايانداد ِ برخی از پژوهش ها در اين زمينه گويای آن است که عشق و عاشقی، پيوندی نزديک با يکی از عناصر پيام رسان در زنجيره اعصاب انسان بنام؛ "سروتونين" 3، دارد.

مغز انسان در کاسه سر او در مايعی که من آن را " مُخاب" 4 می خوانم، شناوراست. دانشمندان پژوهش درباره بسيازی از بيماری های مغزی و ذهنی را با آزمايش برروی مُخاب آغاز می کنند. بررسی های چندی درباره سروتونين، که يکی از عناصر موجود در مخاب است ، درسال های گذشته نشان داده است که کمبود اين عنصر سبب بسياری از بيماری های روانی مانند؛ افسردگی و وسواس و درماندگی می شود. هم نيز عاشق شدن با کمبود اين عنصر در مغز همراه می شود و اين کمبود سبب می شود که عاشق – چون بيماران وسواسی – در پيونده با معشوق دچار وسواس شود وبه او "پيله" کند.5

يکی از ويژگی های بيمارانی که کمبود سروتونين دارند اين است که بسيار حساس و زود رنج و گزافه گو می شوند و گاه به چيزی پيله می کنند و بيش از اندازه آن را ارج می نهند و بها می دهند. عاشق پيشگان نيزدر هنگام عاشقی، همانند اين بيماران دارای اين ويژگی ها می شوند و بی که بدانند، به معشوق خود بيش از آن که بايد بها می دهند و دل و دين در راه آنان رهان می کنند.

شيمايه 6 عشق....
نـه، ولش کن. خيلی بالاتر از ديپلم شد.....بی خيال. زياد جدی گرفتی. امروز که زمان اين حرفا نيست. يه چيزِ مناسب بنويس... خاطراه ای، جوکی....خلاصه يه چيز با مزه. اين سايت رو ببين. به اين ميگن کار خوندنی.

..............................
1. در اين باره بيشتر در اينجا نوشته ام.
2. Evolutionary Stable Behaviour
3. Serotonin (5-hydroxytryptamine, or 5-HT) is a monoamine neurotransmitter synthesized in serotonergic neurons in the central nervous system (CNS) and enterochromaffin cells in the gastrointestinal tract.
4. Cerebrospinal fluid (CSF), Liquor cerebrospinalis,
5. برای نمونه، سری بزنيد به
اينجا و اينجا
6. Chemical basis





Post a Comment
Comments:
Ebrahim Jan,

The topic is very interesting. Now that we are closer to understand the chemistry of "Love", might be able to resolve issues that comes with falling in&out of "Love" better.
A book about this which I enjoyed reading is by Helen Fisher called:
"Why We Love"
http://www.helenfisher.com/

Have you read that one?

Thank you for the links/Helia
 
بسيار عالی.
 
Salam Ebrahim
Mesle hamishe be tafakkor vamidareh adamo rozaha vashayad salha be zendegish edameh mideh vashayadam basi faratar az in chiza. Ye soal dashtam: Pas chera to kheili az mavared "Kamboodeh Serotonin" dar yek lahzeh ettefag miofteh? lotfan tozih bedin.
 
پاسخ نيک

سلام.

سروتونين، ماده ای ست که در گرفت و داد ِ پيام های عصبی به کار می رود. کمبود اين ماده پی آمدهای زيانباری دارد که برخی از آنها، افسردگی، دل مردگی، بی خوابی، بی تابی، و انديشه خودکشی ست. افزايش آن در مُخاب نيز به رويش بی رويه غده های خوش خيم مغزی کشيده می شود. تا آنجا که من می دانم کاهش سروتونين در مغز انسان، ناگهانی و آنی نيست. کمبود اين ماده ناشی از توليد اندک آن در مغز و کاربرد زياد آن است. اين چگونگی نيز ريشه ای ژنتيک دارد. البته بايد گفت که افسردگی ناگهانی نشانه کاهش ناگهانی ميزان سروتونين نيست، گرچه با آغاز افسردگی، اندازه سروتونين در مغز اندک اندک کاهش می يابد.

داروهای آرمش بخش و روان گردان، داروهايی هستند که ميزان مصرف سروتونين در مغز را کاهش می دهند. به اين داروها (SSRI) می گويند. يکی از راه های افزايش سروتونين در مُخاب انسان مصرف غذاهايی ست که دارای ماده "تريپتوفن" (Tryptophan) است. اين ماده يکی از اسيد های آمينه است که در مغز انسان سبب افزايش سروتونين می شود. تريپتوفن در شير و ماست و پنير و گوشت سفيد و لوبيا يافت می شود.
 
Post a Comment
Free counter and web stats