دلزدگی، وازدگی و دگرگونی اجتماعی 

 یکی از سیستم های دفاعی بدن جانوران، بالا آوردن خوراک و نوشاکِ آلوده از راه عُق زدن با کمک ماهیچه های شکم و سیستم واپس زن در دستگاه گوارش آنان است. استفراغ واکنش خودکار دستگاه گوارش جانوران به خورا ک و نوشاکِ آلوده است. این سیستم همچنین، هرجا که جان جانوران بخاطر نزدیکی با آلاینده های مرگ آور روبرو می شود، بکار می افتد. برای نمونه، نزدیک شدن به لاشه ی گندیده ی جانوران، یا زخم های کهنه ی عفونی و یا ماندن در چاه یا راه فاضلاب، بدون ماسک. دلزدگی، وازدگی می آورد و وازدگی، به استفراغ و سرفه و کشیده می شود و نفرتی در جانِ جانوران پدید می آورد که یادِ آن تا پایان زندگی در حافظه ی پایدار ثبت می شود تا آنان هرگز به آلودگی های گندزا وعفونی نزدیک نشوند. این چگونگی، با مکانیزمی فیزیکی، آموزه ای روانگردان به جانوران می آموزد. ثبت تجربه ی نزدیک شدن به آلودگی در حافظه ی، انسان و  جانوران دیگر نیز، آنان را برای همیشه از آن گونه مسمومیت فراری می کند.

دلزدگی به وازدگی کشیده می شود و وازدگی به ترس و نفرت. این گونه، این سیستم دفاعی، ما را از آلودگی و مسمومیت فراری می کند و مصون می دارد. بررسی های تازه ای نشان داده است که سیستم دلزدگی و وازدگی بُرداری روانی نیز دارد. هرگاه که در سرزمینی، رویدادی اخلاق ستیز و سنّت گریز و غیرانسانی، انزجاری همگانی پدید می آورد، تابِ طبیعی مردم فرومی کاهد و مردم را به واکنش های آشوبناک وامی دارد که یکی از آن ها وادار کردنِ حکومت و یا دولت به دخالت کردن و چاره سازی ست.در روزگار ما نمونه های فراوانی از این چگونگی می توان یافت. از کمپین های دفاع از حقوق جانوران گرفته تا شیوه های مبارزه با دامداری و دامپروزی صنعتی و شکار جانوران و نادرست دانستن نگهداری جانوران در باغ وحش و سیرک و حتی آزمایشگاه های پزشکی و مبارزه با کودک آزاری و زن ستیزی و جنگل زدایی و آلودن آب و هوا و خوراک ها و نوشاک های صنعتی و بیماری زاست. این کمپین ها در کشورهای غربی، اخلاق، قانون و سنّت و نگاه انسان به خود و جهان را در بسیازی از زمینه ها دگرگون کرده است. 

در پیوند با ایران، در نیم سده ی گذشته، بارها انزجار همگانی، جامعه را تا نقطه ی انفجار اجتماعی رسانده است. از کشتار تابستان  67 گرفته تا سرکوب اعتراضات دانشجویی و خیزش مردم پس از کشته شدن مهسا امینی و به آتش بستن دیوانه وار مردم در همه شهرهای ایران در سال گذشته. می گویند که امریکا و اسرائیل با آگاهی از انزجار همگانی پس از آخرین کشتاری که ده ها هزار نفر را در شهرهای ایران به خاک و خون کشید، زمان را برای یورش به ایران مناسب دیدند و آن را از هر زمان دیگری برای خیزش مردمان ایران مناسب تر پنداشتند.

دنبــاله در لینک اینجا